Dat werk wat jij doet, ik zou het niet kunnen. Hoe doe je dat toch? Een opmerking gevolgd door een vaak terugkerende vraag. En heel eerlijk? Ik weet het niet. Ik weet wel dat het nooit went, dat ik elke keer opnieuw erop gebrand ben om te presteren. Elke uitvaart moet passend zijn. Want elke overledene is anders, heeft een ander leven gehad en zijn of haar nabestaanden zijn elk verschillende mensen met hun eigen kijk op hun dierbare overledene. En elke keer is hij daar weer, een gezonde dosis spanning. Heb ik organisatorisch overal aan gedacht? (Ja, maar check, check, dubbel check). Raak ik de juiste snaar tijdens de dienst en herkennen de meest naasten hun dierbare in de woorden die ik spreek en de rituelen die ik gebruik? Had ik toch niet beter die andere tekst kunnen gebruiken? En elke keer weer is daar de opluchting als ik de blikken zie in de aula of kerk; de herkenning, de ontroering. Voor mij een teken dat we het samen goed gedaan hebben. Wat ik ook weet? Dit werk doe je niet op de automatische piloot, dit werk doe je met je hart, niet alleen omdat er brood op de plank moet komen maar omdat het pure passie is. Omdat je het maar één keer kunt doen en dan moet het goed zijn. Omdat iedereen een passend afscheid verdient en omdat elk leven het waard is om verteld te worden. Ook in de vakantieperiode sta ik je graag bij. Geniet van de zomer, geniet van elkaar. Leef en pluk de dag. En ik? Ik ga me voorbereiden op een dienst, hopend dat ik de juiste woorden spreek, de juiste snaar raak. Zodat ook deze familie met een goed gevoel terug kan kijken op het afscheid van hun dierbare. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt.. 

Ik hoor je nog schreeuwen bij het in het mandje leggen van je kleine meisje. Weken, maanden hadden jullie er naar toe geleefd, eindelijk zouden jullie ouders worden. Na jaren van proberen was het dan zo ver; jullie liefde zou bekroond worden. Alles was er klaar voor, iedereen was er klaar voor. En wat had ik het jullie gegund, wat had iedereen het jullie gegund. Maar het mocht niet zo zijn. Wat was ze mooi, voldragen en perfect met alles erop en eraan. Woorden schieten eigenlijk te kort maar met onderstaande tekst (auteur onbekend) probeerde ik toch jullie pijn te verzachten, al was het maar een heel klein beetje. 

Nooit voelden jouw voetjes waarvoor gras is bedoeld.
De warmte van de zon heb jij nog nooit gevoeld.
Je haartjes hebben nooit gewapperd in de wind,
en ik heb geen idee welke liedjes jij leuk vindt.
Je handjes hebben nooit kunnen spelen,
je beentjes hebben nooit op de wereld gestaan.
Toch hoor jij er altijd bij.
Nooit voelde ik jouw liefde, zo sterk als dit moment.
Een voortdurend warme gloed, waar jij de bron van bent.
Ik draag je in mijn hart, mijn kindje voor altijd.
En op die manier raak ik jou nooit kwijt.
Liefde geven is jou nu los te laten,
terug te geven aan vanwaar jij ook komt,
En toch hoor jij er altijd bij. 

Ze zeggen dat de tijd alle wonden heelt, maar soms vraag ik dat me af.

Liefde houdt niet op waar het leven eindigt.. 

Het was wat haar eigen moeder ook had gedaan en dus nam ze het feilloos over. Zichzelf niet uitspreken als haar iets dwars zat of als iemand haar kwetste. Bij meningsverschillen, discussies of woordenwisselingen (tussen haar kinderen) alleen maar sussen en zorgen voor de rust en de lieve vrede. Het is niet eens iets wat per se een slechte eigenschap is maar het loste ook niks op. Sterker nog, waarschijnlijk juist door alles te bedekken met de mantel der liefde in de hoop dat het iedereen bij elkaar zou houden, dreef het iedereen verder van elkaar af maar ook verder van haar af. En dat had niks te maken met het niet willen kiezen van een kant maar met het gezien en gehoord willen worden door alle betrokken partijen. Ze wist dat wat ze deed niet altijd het juiste was geweest en de kinderen wisten dat ze zielsveel hield van hen allemaal en ook dat ze evenveel hield van elk van haar kinderen. Het was ook niet zo dat er geen contact was maar het contact was in de loop van de jaren oppervlakkiger geworden. Tijdens de laatste periode van haar leven bracht haar naderende overlijden iedereen weer thuis, iedereen weer samen, zoals het vroeger ook was geweest. Men vond elkaar weer terug en toen moeder voelde dat het goed zat kon ze het leven loslaten, terwijl alle kinderen haar vasthielden. 

En dat doen de kinderen nu nog steeds, elkaar vasthouden, om zo het verdriet te kunnen dragen om het gemis van de vrouw die altijd zo liefdevol en zorgzaam voor hen was geweest. Als ze het kan zien vanuit de hemel weet ik zeker dat haar hart ontploft van trots. 

Liefde houdt niet op waar het leven eindigt.. 

Ze waren vier handen op één buik, onafscheidelijk vanaf de dag dat ze geboren was. Haar vader was van de aardbol verdwenen op het moment dat haar moeder vertelde dat ze in verwachting was. Haar moeder twijfelde geen moment, ze zou voor dit kindje gaan zorgen en het alle liefde geven die ze in zich had. En dat deed ze. Gelukkig had ze een warme, fijnefamilie die achter haar stond en die haar hielpen waar ze konden. De bevalling brak aan en daarna ging het leven door en naast moeder en dochter waren ze eigenlijk gewoon beste vriendinnen. Ze deelden alles samen en geen onderwerp was taboe om over te praten. Toen haar moeder een knobbeltje ontdekte was haar dochter dan ook de eerste die ze belde. Samen gingen ze naar het ziekenhuis, samen kregen ze de uitslag en samen gingen ze de strijd aan. Samen moesten ze ook accepteren dat ze elkaar los moesten gaan laten. Moeder sliep, in de armen van haar dochter, rustig in. De dochter was intens verdrietig maar ook meer dan dankbaar voor alles wat haar moeder voor haar gedaan en betekend had. Op de rouwbrief stond de tekst: elke moeder is uniek maar zij was dat heel speciaal. Tijdens het afscheid gaf de dochter een ode aan haar moeder door het voorlezen van een prachtig zelfgeschreven gedicht. De zussen van haar moeder hingen houten hartjes, waarop ze hun laatste gedachten hadden geschreven, in het rouwboeket dat langs de kist stond. Het was een prachtig afscheid, alleen niemand begreep waarom er een hart van drie roze rozen in het hart van rode rozen zat in het bloemstuk van de dochter en haar partner.  Aan het einde van de dienst nam de dochter nog éénmaal het woord, om iedereen te bedanken en om een geheim te delen wat tot op dat moment alleen zijzelf, haar partner en natuurlijk haar moeder wisten. Ze was in verwachting. En daar, ter plekke, beloofde ze iedereen aanwezig dat ze net zo veel van haar kindje zou houden en er net zo goed voor zou gaan zorgen als haar moeder voor haar gedaan had. Ik twijfel daar geen moment aan. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt…

Dit is dan de column die al dagen in mijn hoofd zit, maar waar ik me niet toe kon zetten om hem te schrijven. Simpelweg omdat het (te) dichtbij kwam. We weten het eigenlijk al vanaf het moment dat we geboren worden; er komt een moment dat onze tijd op aarde afgelopen is. Inmiddels zit ik al dertien jaar in de uitvaartbranche en kan ik dus gerust stellen dat ik met de vergankelijkheid van het leven, zakelijk in elk geval, minimaal wekelijks in aanraking kom. Privé heb ook ik grote verliezen geleden, familie en vrienden die nog dagelijks gemist worden. En toch, ineens, was hij daar weer de keiharde confrontatie met de vergankelijkheid van het leven. Gelukkig zijn we door het oog van de naald gekropen en er zijn geen woorden die beschrijven hoe dankbaar ik daarvoor ben. Omdat ik me simpelweg geen leven voor kan stellen zonder hem. Die confrontatie zorgt er op privé gebied voor dat we nog meer uit het leven willen halen, je weet immers nooit hoe lang dat nog kan. Zakelijk gezien maakt het me nederig, nederig en dankbaar. Want wat is èn blijft het toch bijzonder dat mensen me datgeen toevertrouwen dat, wanneer ze niet door het oog van de naald kruipen, maar afscheid moeten nemen van hun geliefde voor hun het allerbelangrijkste is: namelijk het verzorgen van een passend en persoonlijk afscheid. Dat doe ik al vele jaren met passie, met hart en ziel en dat zal ik blijven doen. Omdat liefde niet ophoudt waar het leven eindigt.. Liefde houdt nooit op, want wat je in je hart bewaard raak je nooit kwijt.