Nee. Het zijn maar drie letters van een klein woordje maar een woord met een grote impact. Ikzelf heb er niet zo veel mee. Hetzelfde trouwens met de opmerking ‘het kan niet’. Hoezo kan iets niet? Is het te veel moeite, uitvoerend onhaalbaar of heb je er geen zin in? Wanneer ik het woordje ‘nee’ of de zin ‘het kan niet’ hoor ga ik steevast ongeremd ertegenin en zet ik alles op alles om de vraag toch te kunnen uitvoeren. Wellicht iets wat ik uit mijn opvoeding heb meegekregen; kan niet ligt op het kerkhof, wil niet ligt ernaast (of zoiets). Enfin, ik zal dus altijd alles op alles zetten om iets toch voor elkaar te krijgen zowel bedrijfsmatig als privé. Ik wijk af. De afgelopen periode was het druk in uitvaartland, heel druk. Zo druk dat ik een paar keer gedacht heb; als nu de telefoon gaat en er is iemand overleden dan weet ik gewoon niet hoe ik dat moet gaan doen, dan moet ik misschien wel nee zeggen. En dat kan, wil en doe ik dus niet!  Gelukkig heb ik geen nee hoeven te zeggen en is het allemaal goed gekomen. Maar wat nu als het zo druk blijft, of nog drukker wordt? Om voorbereid te zijn op de toekomst ga ik mijn team uitbreiden. Iets met een slimme meid is op de toekomst voorbereid. En ja, dat vind ik spannend, heel spannend. Want ik wil alle families die voor mij kiezen ook zelf blijven spreken en bijstaan maar ook geen nee hoeven te zeggen. Daarnaast betekent uitbreiding van mijn team ook dat ik soms toch wat dingen moet gaan loslaten. En loslaten dat kan ik net zo slecht, zo niet nog slechter dan nee zeggen. Maar één ding staat voorop; Uitvaartverzorging Marie-José blijft persoonlijk betrokken en uitgaan van de wensen die jij als nabestaande hebt. Alleen ook met hulp van andere net zo gepassioneerde mensen. 

Afgelopen maandag hebben we een fotoshoot gedaan zodat ik binnenkort het voltallige maar uitgebreide team van Uitvaartverzorging Marie-José aan jullie voor kan stellen. De website zal worden aangepast en op korte termijn gaan we ook werken met een vernieuwd aanbod aan rouwbrieven. Stilzitten is er dus voorlopig niet bij en nee zeggen gelukkig ook niet! Want samen kan het wel. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt.. 

Afgelopen week mocht ik de dienstinvulling verzorgen voor een lieve echtgenote, zorgzame moeder, trotse oma én gepassioneerd bingo speelster.
Haar levensverhaal vertelde ik door het bingospel te vergelijken met het leven en dat levensverhaal introduceerde ik met onderstaande tekst.

“Eigenlijk is het leven net als een bingo spel. Je weet nooit precies welke nummers er uit de bingomolen komen en welke kansen je hebt om te winnen. In het leven weet je ook nooit van tevoren wat er op je pad komt. Soms krijg je onverwachte kansen of zijn er gebeurtenissen die je leven kunnen veranderen. Bovendien is het leven vaak een spel van kans en toeval, net als bij het bingospel. Zit het je mee dan vallen de nummers die je nodig hebt en val je in de prijzen. Zit het je tegen dan blijf je met lege handen achter. Je kunt bij beiden je best doen en strategieën bedenken maar uiteindelijk ben je afhankelijk van de willekeurige gebeurtenissen die je overkomen en beslissingen die je moet nemen.
Kortom, het leven is als een bingo spel. Gevuld met onzekerheid, verrassingen en kansen. Het is aan jou om ermee om te gaan en het beste uit de kaarten die je hebt gekregen te halen.”

En natuurlijk stond er een kleine bingo molen op een zuiltje voor haar kist. De afgelopen periode heb ik meerdere levensverhalen mogen schrijven aan de hand van de hobby van de overledene. Zo was er eerder al schaken en dammen. Inzoomen op hobby’s, karaktereigenschappen of kenmerkende uitspraken van iemand kan een afscheid heel persoonlijk maken en dat is nu precies wat ik je wil bieden. Een passend afscheid voor jouw dierbare. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt..

Ze hebben jouw verleden met je beleefd. Zaten op de eerste rij toen jouw toekomst zich aandiende. Hebben uitgekeken naar de hoogtepunten in je leven en stonden je terzijde wanneer het leven je tegenzat. Uiteindelijk bouwden jullie allemaal een eigen leven op en jullie contact veranderde. Toen de volwassenheid zich aandiende starten jullie allemaal je eigen gezin. Het contact dat bleef, er waren familiedagen, familie-appgroepen, zorg over ouders die gedeeld werd. Het leven kabbelde voort. En dan ineens of juist verwacht komt je broer of zus te overlijden. En natuurlijk is er veel aandacht voor hun gezin. Zij verliezen immers hun partner en ouder. Toch is het belangrijk dat er tijdens een uitvaart ook aandacht wordt besteed aan de broers(s) en/of zus(sen) van de overledene. Zij waren het namelijk die aan het begin stonden van het leven van die partner/ouder. Zij weten hoe diegene was als kind en wat het hem/haar heeft gekost om te komen waar hij/zij nu is. Met liefde, trots en zorgen stonden zij naast diegene. En ook dat mag gezien en benoemd worden. Vandaag is het broers en zussendag. Zoek elkaar even op, stuur een appje of pleeg een belletje. Gewoon omdat het nu nog kan. En kan het in jouw geval, om welke reden dan ook, niet meer? Ga terug in je herinneringen, pak er desnoods een fotoboek bij maar koester wat eens was. Fijne broers en zussendag. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt… 

Oké, eerlijk is eerlijk ik heb echt een kledingtik. Ongetwijfeld genetisch belast door mijn moeder. Wanneer mijn vader haar vroeg of ze alweer iets nieuws had gekocht antwoordde ze standaard: nee hoor, dit is nog uit de tijd van de Modan. Dit vele jaren nadat de Modan haar deuren sloot. Ik heb zelf dit antwoord ook wel eens aan mijn wederhelft gegeven maar helaas zonder positief resultaat. Toen ik selectie liep om toegelaten te worden bij de Hoge Hotelschool werd me de vraag gesteld waarom ik geen mantelpakje aan had. Waarop ik bijdehand als ik toen ook al was antwoordde met; het gaat om de inhoud van het mantelpakje en niet om hoe deze mij staat toch? Het bleek een gouden antwoord want ik werd op slag toegelaten tot de opleiding. De vader van een vriendin zei ooit tegen haar dat ik er, zelfs op het schoolplein, altijd keurig verzorgd bij liep. Die opmerking deed me stralen. Een tijdje terug kreeg ik van een nabestaande de vraag wat ik aan zou trekken op de dag van de uitvaart. Daarop antwoordde ik; een zwarte jurk met een lange zwarte blazer. Ik zag hem zichtbaar opgelucht ademhalen. En natuurlijk kon ik het niet laten om hem te vragen waarom hij dat vroeg. Hij vertelde me dat ik me niet kleedde zoals je zou verwachten van een uitvaartverzorgster. Wel netjes maar geen mantelpakje. Dat deed me glimlachen; ik kom namelijk altijd als mezelf, netjes gekleed in, veelal, een jurk met schoenen met een zo laag mogelijke hak. Daar voel ik me gewoon het prettigste in en als ik me op mijn gemak voel kan ik mijn werk beter doen. Klinkt misschien gek maar zo werkt dat nou eenmaal in mijn hoofd. (En mocht je als nabestaande een mantelpakje, om wat voorn reden dan ook, wel heel belangrijk vinden zeg het me gerust want ik heb ze echt wel in de kast hangen hoor!) En natuurlijk begrijp ik als geen ander dat ik er in mijn werk als uitvaartverzorgster netjes uit moet zien. Tegenwoordig krijg ik steeds vaker de vraag wat mijn team en ik aandoen op de dag van de uitvaart en wat blijkt; zwart is lang niet bij iedereen gewenst. Vandaar dat je sinds een tijdje kunt kiezen wat we aandoen op de dag van de uitvaart; een zwarte jurk met zwarte blazer met een kleurrijke sjaal of een taupekleurige jurk met een kleurrijke sjaal. Beide netjes maar beide een andere sfeer en een ander voorkomen. Het spreekwoord is niet voor niets: kleren maken de man, of in het geval van mijn team en mij; kleren maken de vrouw. Alles om de sfeer welke jij wenst tijdens de uitvaart van jouw dierbare kracht bij te zetten. Want iedereen verdient een passend afscheid. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt…

p.s. mocht je je afvragen welke kleding passend is voor jouw dierbare overledene; datgene waar hij/zij zich het prettigste in voelde inclusief ondergoed en sokken. Schoenen mag maar hoeft niet..

Vooropgesteld; deze column is niet voor jou. Heel fijn als je toch gewoon verder leest maar voel je vooral,oprecht, niet aangesproken. Jij volgt namelijk uiteraard wel onze aanwijzingen bij een uitvaart op omdat je weet dat het gaat om de overledene en diens meest naasten en niet om jou. En daar zijn we jou heel dankbaar voor. Maar helaas geldt dat niet voor iedereen. 

Als uitvaartverzorger heb ik maar één doel; een afscheid organiseren zoals de familie van de overledene dat graag wil. Zodat ze er later met een goed gevoel op kunnen terugkijken en zodat het afscheid van hun dierbare een kostbare herinnering wordt samen met alle mooie herinneringen die ze bij leven samen gemaakt hebben. En daarom vragen mijn collega’s en ik jou soms, als gast op een uitvaart, om op een bepaalde plek wel te gaan zitten, of juist niet, om op een bepaalde plek wel te parkeren, of juist niet. Om tijdens de koffietafel de familie wel te condoleren, of juist niet. Niet omdat wij dat zelf wel of niet willen maar juist om te zorgen dat we kunnen voldoen aan de wensen die de nabestaanden hebben rondom het afscheid van hun dierbare. En uiteindelijk wil iedereen toch dat mensen het afscheid van hun dierbare kunnen vormgeven zoals zij dat graag willen? Het draait toch om hen en niet om ons? En natuurlijk begrijpen wij als geen ander dat het niet fijn is om vooraan te moeten gaan zitten omdat juist daar nog plek is. Maar voor de familie is het toch juist fijn dat zij omringd worden door mensen die met hen meeleven in plaats van door lege banken? En ja, een rouwstoet heeft officieel geen voorrang… Maar dat betekent toch niet dat je op de weg voorrang moet nemen omdat je er recht op hebt? Maar goed, zoals ik al schreef, deze column is niet voor jou. Want jij bent aanwezig bij een uitvaart om de familie tot steun te zijn en om er, samen met mij en mijn team, voor te zorgen dat het afscheid verloopt zoals zij dat graag willen. Want het gaat om hen en niet om ons. Zie je wel, wij begrijpen elkaar.. Dank je wel voor je begrip. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt… 

“Marie-José, we komen maar meteen tot ons punt: we horen heel veel goede dingen over je, alleen was ons pap een hele gewone man. Hij hield niet van poespas en wil zijn uitvaart op een traditionele manier. Kunnen we dan ook bij jou terecht?”

Ik ben net binnen bij een groot gezin waarvan de vader op korte termijn komt te overlijden. Ze hebben me uitgenodigd voor een kennismakingsgesprek om te kijken of ik wel aansluit bij de wensen van hen en van hun vader. Hoewel ze me al een aantal keer aan het werk gezien hebben, en daar van onder de indruk waren, vragen ze zich af of ik hen wel kan bieden wat ze willen. Vader wil namelijk een complete maar bovenal traditionele uitvaart; een avondwake, kerkdienst, begrafenis en naderhand een traditionele koffietafel met lang gedekte tafels. Zonder poespas en opsmuk. Ik leg ze uit dat mijn enige doel is dat iedereen een waardig afscheid krijgt op de manier die het beste bij hen past en dat dan het liefst zo persoonlijk mogelijk. En ja, in veel gevallen zijn de uitvaartwensen van families die ik begeleidt modern te noemen maar dat wil niet zeggen dat traditioneel niet kan of mag of minder mooi is. Ook een traditionele uitvaart is waardig en kan passend zijn. En ook een traditionele uitvaart kan heel persoonlijk zijn. Twee dagen later overleed vader. Zijn uitvaart was op een zonovergoten dag in de kerk. Op zijn rouwbrief (geen kaart) stond zijn lijfspreuk welke de pastoor gebruikte als leidraad voor het thema van de uitvaartdienst. Nadat de pastoor op de begraafplaats de laatste rituelen uitgevoerd had sloot ik, na het dankwoord, af met een kort gedicht over hoe een gewoon persoon heel bijzonder is. Het kruisje dat op zijn grafkist lag gaf ik na de begrafenis terug aan zijn oudste zoon maar niet voordat ik daar een bloem uit het rouwstuk ingestoken had als aandenken. Een waardig maar passend afscheid, daar sta ik voor. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt…