“Marie-José, ik weet zo veel te vertellen over ons mam maar het lukt me niet om het op papier te zetten en ik denk dat het me al helemaal niet lukt om het vrijdag tijdens het afscheid uit te spreken” De dochter barst in huilen uit. Ze wil haar moeder zo graag een persoonlijk afscheid geven maar haar verdriet is zo groot dat ze het niet aan kan om zelf iets te schrijven, laat staan zeggen tijdens de dienst. Gelukkig kan ik haar snel geruststellen. Er zijn verschillende mogelijkheden om een dienst in te vullen. Allereerst kun je hiervoor, wanneer je een binding hebt met het geloof, een pastoor of pastoraal medewerker vragen. Heb je de binding met het geloof niet dan kun je ervoor kiezen om de dienst in te laten vullen door een ritueel begeleider; hij/zij luistert naar jouw verhalen en vult de dienst in naar jullie wensen. Samen kijk je naar muziek en indien gewenst een fotopresentatie. Ook ik kan je van dienst zijn als ritueel begeleider. Hiervan vind ik het grote voordeel dat je alles centraal bij één persoon hebt liggen en je hetzelfde verhaal dus niet nog een keer hoeft te vertellen. Doordat we samen al organisatorisch dingen hebben besproken voor de uitvaart hebben we al een bepaalde band en dat is wel zo vertrouwd. Je kunt me, afhankelijk van mijn agenda, ook alleen als ritueel begeleider vragen. Samen met de dochter heb ik de dienst voor haar moeder ingevuld en ik heb naar aanleiding van de verhalen die zij me vertelde teksten geschreven. Tijdens het afscheid lukte het de dochter toch, voorzien van mijn tips, om zelf te spreken. Je bent vaak sterker dan je denkt op zo’n moment. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt..

En dan ineens is het moment daar, een dierbare is overleden. Het kan een moment zijn waar je enigszins op voorbereid bent door bijvoorbeeld een slopende ziekte maar het kan je ook totaal onverwachts overkomen. Je neemt contact op met de uitvaartondernemer van je keuze (nadat de arts is geweest om het overlijden officieel vast te stellen) en er wordt een afspraak gemaakt om je dierbare thuis op te baren of om hem/haar op te halen en over te brengen naar het uitvaartcentrum van je keuze. Welke keus je hierin ook maakt, het blijft een moeilijk moment. Hoewel wij zeker ook een rouwauto tot onze beschikking hebben kiezen we er bewust voor om de overbrenging of thuisopbaring te realiseren met een overbrengbus. Deze heeft ook rouwvlaggetjes maar oogt minder beladen dan een rouwauto en is zeker zo stijlvol. Dit omdat we het belangrijk vinden dat het voor jou als nabestaande allemaal zo dragelijk mogelijk is. Het afscheid nemen van jouw dierbare is namelijk al moeilijk genoeg. Op de dag van de uitvaart maken we uiteraard wel gebruik van een rouwauto (of je moet je ook dan prettiger voelen bij de rouwbus). Liefde houdt niet op waar het leven eindigt…

Hebben wij een condoleanceregister?

Het antwoord zal je verbazen want nee dat hebben wij niet. En dat heeft niks te maken met het coronavirus. Wij van Marie-José Peters-Boerman uitvaartbegeleiding kiezen ervoor om een condoleancekaart mee te sturen met de rouwbrief. Op dit kaartje hebben mensen de mogelijkheid om naast hun persoonsgegevens een boodschap of herinnering te schrijven. Doordat mensen hiervoor een paar dagen de tijd hebben kan men nadenken over de tekst en/of herinnering die ze met de nabestaanden willen delen. Zo veranderen de standaard kaarten met adressen in een mooi persoonlijk naslagwerk waar je nog jaren met veel warmte in terug kunt lezen. De mensen nemen het kaartje mee naar het moment van afscheid wat ook nog eens zorgt voor geen oponthoud bij de ontvangst omdat de meeste mensen het kaartje thuis al invullen. Komt er iemand naar het afscheid die geen rouwbrief heeft ontvangen? Er liggen standaard kaartjes klaar zodat men ter plekke ook nog een kaartje kan invullen. Omdat liefde niet ophoudt waar het leven eindigt.

De kosten van een uitvaart

Het is vaak een beladen onderwerp; de kosten van een uitvaart. Je wilt jouw dierbare namelijk het afscheid geven dat hij/zij verdient en daaraan zijn kosten verbonden. Het is echter ook belangrijk dat degenen die achterblijven straks ook financieel verder kunnen. Daarom is het belangrijk dat de uitvaart niet alleen aansluit bij de wensen maar ook bij het beschikbare budget. Om maar met de deur in huis te vallen: een gemiddelde crematieplechtigheid kost rond de 6000 euro. Hierin zit dan het organisatorisch tarief, standaard grafkist, gemiddeld aantal standaard rouwbrieven en prentjes, gebruik van een uitvaartcentrum/thuisopbaring en de kosten voor vervoer en gebruik van het crematorium. Wanneer je afwijkt van de standaard zijn hier vaak meerkosten aan verbonden. Ikzelf vind het belangrijk om niet alleen aan te sluiten op de wensen van de nabestaanden en die van de overledene maar ook op hun budget. Als daar open over gesproken wordt dan kunnen we samen kijken welke wensen we kunnen uitvoeren en/of aanpassen om ook aan te sluiten bij het budget. Het gaat immers om een hoop geld terwijl je ook je dierbare een waardig afscheid wilt geven. In het eerste gesprek bespreek ik dan ook altijd het budget en de verwachtte kosten naar aanleiding van de aangegeven wensen. Zo kom je achteraf niet voor verrassingen te staan. De organisatorische kosten kunnen soms naar beneden worden gebracht wanneer een familie zelf dingen wil doen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het doen van de aangifte van overlijden. Je kunt ook voordat er een overlijden plaats vind vrijblijvend een afspraak maken om zo alvast inzicht te krijgen in de kosten. Zorg ook dat je je uitvaartverzekering goed checkt, is het bedrag waarvoor je bent verzekerd voldoende om je wensen straks te kunnen realiseren? En onthoudt; ook al heb je een uitvaartverzekering je bent altijd vrij om zelf te kiezen met welke uitvaartondernemer je in zee gaat. Heb je een beperkt budget of kleine wensen; wij bieden een volledige crematieplechtigheid aan vanaf 3501,00 euro. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt.

Er werd op de deur van haar studentenkamer geklopt, het was rond 21.00 uur in de avond. Ze lag net in bed, het studentenleven in Amsterdam was een grote overstap vanuit haar beschermde en onbezorgde leven in haar zo geliefde dorp. Ze was net 18 jaar. Om precies te zijn 18 jaar, één maand en 12 dagen. Toen ze de deur openmaakte stond haar broer in de deur opening. De eerste seconde dacht ze nog wat leuk dat hij me komt verrassen maar diezelfde gedachte verdween meteen en ze dacht hier klopt iets niet. “Pap is overleden”. 3 woorden. Een korte zin. Ongeloof. Haar wereld stortte in. Een schreeuw klonk over de gangen. Nee!!! Spullen pakken. Ongeloof. Een groep medestudenten bij de uitgang van het studentenhuis. De rit terug naar huis welke een eeuwigheid leek te duren. En toen de confrontatie. Haar vader, dood op bed. Haar moeder gebroken in duizend kleine stukjes. Ongeloof. De uitvaart werd geregeld en het dorp liep uit. Zoveel steun. Maar het verdriet en het gemis bleven en zijn er nog steeds. Hij was niet bij haar afstuderen, niet toen ze haar grote liefde ontmoette, niet bij haar trouwen, niet bij het moment dat ze in het huis van haar ouders ging wonen en haar eigen gezin ontstond, niet bij de geboorte van haar kinderen, niet toen ze prinses carnaval werd en niet bij de kleine alledaagse maar o zo belangrijke dingen. En toch, toch voelt ze dat hij weet hoe het met haar is en voelt ze zijn trots en zijn liefde. Hij is altijd bij haar in haar hart. Ze verteld haar kinderen over hun opa Jo. Wat vind ze het fijn als mensen uit het dorp haar aanspreken en herinneringen ophalen aan toen haar leven nog volmaakt en compleet was. Ik mis je pap. Toen, nu en altijd. Geef mam een knuffel van me. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt.

De afgelopen dagen heb ik soms, in een verloren moment eens zitten denken. Nou ja denken, misschien meer mijmeren. De afgelopen maanden hebben mijn collega’s en ik alles op alles gezet om nabestaanden binnen de mogelijkheden van de beperkingen een afscheid te kunnen bieden wat waardig was en wat eer deed aan het leven van hun dierbare overledene. Een afscheid waarbij maximaal 30 personen aanwezig mogen zijn op 1,5 meter afstand van elkaar. Geen hand, geen arm om een schouder en geen knuffel. Veel verschillende bezoek momenten om toch de meest naasten de mogelijkheid te bieden om afscheid te kunnen nemen. Verschillende versies van rouwbrieven waarop de verschillende tijden van die bezoeken staan zodat er niet te veel mensen op één moment samen kwamen. Nabestaanden die met pijn in hun hart ervoor kozen om het afscheid van hun dierbare toch maar in de kring van het gezin te laten plaatsvinden omdat ze niemand voor de kop wilden stoten. Tientallen gemeentes gebeld om te vragen of er een erehaag plaats mocht vinden, verschillende malen als antwoord gekregen dat het werd gezien als samenscholing en dus niet mocht. En toen, toen was daar de moord op George Floyd. En begrijp me niet verkeerd, dit is vreselijk en had nooit maar dan ook nooit mogen gebeuren. En ja, we moeten het er samen over hebben en zorgen dat het nooit meer voorkomt waar dan ook ter wereld. Maar is het heel raar dat ik nu zou willen voorstellen om van elke uitvaart een demonstratie te maken? Dat we demonstreren tegen de dood van de ene dag meneer Jansen en de andere dag mevrouw Pieters? Gewoon om te zorgen dat hun leven ook eer wordt aangedaan en dat hun nabestaanden gesteund kunnen worden door iedereen die hen lief is? Ik denk er nog even over.. Liefde houdt niet op waar het leven eindigt..